Onteigening: grondverwerving, procedure en schadeloosstelling

• Actueel en praktijkgericht: met recente jurisprudentie, praktijkvoorbeelden en casussen.
• Het opbouwen van een bestuursrechter-proof onteigeningsdossier
• Het voeren van zorgvuldig en resultaatgericht minnelijk overleg
• Goed begrip van uitgangspunten voor schadeloosstelling
• Strategisch omgaan met de instrumenten onteigening, gedoogplichten en het gemeentelijk voorkeursrecht

Inhoud

Inleiding

Onteigening is de belangrijkste stok achter de deur voor overheden om projecten te realiseren. Onteigening vraagt om meer dan kennis van de wettelijke procedure. Al in een vroeg stadium moeten keuzes worden gemaakt over grondverwerving en de inzet van instrumenten zoals het voorkeursrecht, de gedoogplicht en onteigening. Ook het minnelijk overleg en een zorgvuldige voorbereiding van het onteigeningsdossier spelen daarbij een belangrijke rol. Een goede voorbereiding met aandacht voor de vereisten is essentieel voor het laten slagen van de procedure.

Daarnaast is de financiële kant onlosmakelijk met onteigening verbonden. Wie wordt onteigend, heeft recht op volledige schadeloosstelling. Daarbij spelen onder meer de waarde van het onteigende, taxatie, eliminatie en egalisatie, waardevermindering van het overblijvende en bijkomende schade een rol.

Het schadeloosstellingsrecht is vitaal en in beweging. De afgelopen jaren zijn er veel interessante uitspraken gewezen over de eliminatieregel, de complexbenadering (egalisatie), bodembestanddelen en de combinatie van onteigeningsschade en planschade.

Tijdens beide interactieve dagen worden de onderwerpen behandeld aan de hand van actuele praktijkvoorbeelden en casussen. Deelnemers worden uitgenodigd om hun ervaringen en vragen te delen.

Inhoud en resultaat

In deze tweedaagse cursus behandelen we beide kanten uitgebreid. Door de spreiding over twee dagen is er ruimte voor actuele jurisprudentie, praktijkvoorbeelden, discussie en casussen.

Op de eerste dag gaan we in op grondverwerving, het instrumentarium en de onteigeningsprocedure. Op de eerste dag leer je welke instrumenten kunnen worden ingezet en hoe de onteigeningsprocedure onder de Omgevingswet verloopt.

Op de tweede dag staan taxeren en de schadeloosstelling centraal. Je krijgt inzicht in de taxatie van het onteigende en de opbouw van de volledige schadeloosstelling.

De twee dagen vormen samen één geheel. Ook als je in je dagelijkse praktijk vooral met één onderdeel werkt, helpt kennis van het volledige traject om keuzes, risico’s en gevolgen goed te kunnen beoordelen.

Na afloop kun je:

• de belangrijkste instrumenten voor grondverwerving onderscheiden en de inzet ervan beoordelen;
• de belangrijkste stappen en vereisten van de onteigeningsprocedure herkennen;
• de uitgangspunten van taxatie en volledige schadeloosstelling toepassen op praktijksituaties;
• juridische, procedurele en financiële aspecten van onteigening beter in samenhang beoordelen.

Doelgroep

• Juristen bij juridische afdelingen en afdelingen ruimtelijke ordening bij (semi-)overheden zoals gemeenten, provincies, waterschappen, netbeheerders en drinkwaterbedrijven;
• Advocaten;
• Juridisch adviseurs;
• Rentmeesters en taxateurs/makelaars;
• Medewerkers rechtsbijstandsverzekeraars. 

Programma

Dag 1 – Grondverwerving, instrumentarium en onteigeningsprocedure

Strategie en instrumentarium

• Grondverwerving onder de Omgevingswet
• Minnelijke grondverwerving
• Voorkeursrechten
• Gedoogplichten: tijdelijk en permanent grondbeslag
• Onteigening als verwervingsinstrument
• De keuze en samenhang tussen de verschillende instrumenten

Onteigeningsprocedure

• Onteigeningsbelang, noodzaak en urgentie
• Minnelijk overleg en het aanbod tot schadeloosstelling
• Zelfrealisatie
• Voorbereiding: zakelijke beschrijving, grondtekeningen en logboeken
• Terinzagelegging en zienswijzen
• Vaststelling van de onteigeningsbeschikking
• Bekrachtiging door de bestuursrechter

Dag 2 – Taxeren en schadeloosstelling

Taxeren en waarderen

• Uitgangspunten van volledige schadeloosstelling
• Werkelijke waarde en peildatum
• Taxatie-uitgangspunten en -methoden
• Verwachtingswaarde
• Waardering van het overblijvende

Bijzondere regels bij waardering

• Eliminatie
• Egalisatie en complexwaarde
• Bijzondere geschiktheid

Overige schade

• Waardevermindering van het overblijvende
• Inkomensschade
• Bijkomende schade
• Schade van derden
• Causaal verband en schadebeperking
  

Materiaal

• Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal
• Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving  tot een maand na de cursus 
  

Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp.

Verder krijgt u met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.