Finance anders doen

Finance Anders Doen

Geld als sociale technologie voor een leefbare toekomst

- Met Hans Stegeman -

De afgelopen decennia is het financiële systeem steeds dominanter geworden in hoe onze economie functioneert. Financiële logica – van rendement, groei en risicospreiding – is doorgedrongen tot in de haarvaten van onze samenleving. Het resultaat: een economie die de grenzen van onze planeet overschrijdt en waarin ongelijkheid toeneemt. Tegelijkertijd zijn de mogelijkheden voor verandering nog nooit zo groot geweest: nieuwe technologieën, groeiend bewustzijn, en een generatie professionals die het anders wil doen.

Finance hoeft geen abstract, ondoorgrondelijk systeem te zijn. Geld is een sociale relatie die wij samen vormgeven. Als we begrijpen hoe geld werkt, kunnen we het laten werken voor het leven, in plaats van ertegen.

Dit programma geeft je inzicht in wat er scheef zit in het financiële systeem, maar vooral handelingsperspectief voor wat er anders en beter kan. Niet door er eindeloos over te praten, maar door het te ervaren, te doen, en samen te ontdekken hoe we echt iets kunnen veranderen.

Wat we doen

In vijf dagen onderzoeken we hoe het financiële systeem té groot, té geconcentreerd en té fragiel is geworden en welke concrete veranderingen nodig zijn. We verkennen alternatieven: van publiek geld en democratische kapitaalsturing tot nieuwe eigendoms modellen en regeneratief investeren. We wisselen diepe analyse af met spellen, werkbezoeken, dialoog en actieve verkenning. We leren van gastdocenten die vooroplopen in de financiële transitie, van experts uit de praktijk tot denkers die het systeem herontwerpen.

Voor wie

Dit programma is voor jou als je:

• wilt begrijpen hoe geld werkelijk werkt – en hoe het kan werken voor al het leven
• doorhebt dat financiering geen neutraal mechanisme is, maar een sociale technologie die de toekomst vormgeeft
• klaar bent om verder te kijken dan kwartaalcijfers en rendementsdoelen
• zoekt naar concrete manieren om kapitaal te mobiliseren voor sociale rechtvaardigheid en ecologische grenzen
• durft te vragen: dient geld het leven, of dient het leven het geld?

Of je nu werkt in de financiële sector, als ondernemer, beleidsmaker, investeerder of veranderaar – als je voelt dat er iets fundamenteel moet veranderen, ben je hier welkom.

Wat levert het op

• Een helder raamwerk om de transitie van het financiële systeem te doorgronden
• Inzicht in alternatieven voor het huidige systeem: publiek geld, democratische kapitaalsturing, nieuwe eigendoms modellen, regeneratief investeren
• Handelingsperspectief voor hoe jij – als individu of met je organisatie – kunt bijdragen aan de financiële transitie
• Verbinding met de praktijk door werkbezoeken en ontmoetingen met pioniers
• Een gemeenschap van gelijkgestemden die samen bouwen aan geld dat het leven dient

Programma

Dag o: landen

We verwelkomen je vanaf 18:30u op De Groene Afslag om in te checken in je hotelkamer. Om 19:00u openen we de gezamenlijke ruimte: wat breng je mee, wat hoop je te ontvangen, en wat wil je bijdragen? Een zachte landing in het veld van verandering.

Dag 1: Introductie – De sociale aard van geld 

Met Hans Stegeman (hoofdeconoom Triodos Bank) en Shinta Oosterwaal (hoofddocent De Groene Afslag School)

We beginnen bij de basis: wat is het financieel systeem eigenlijk, en waarom moet er iets veranderen? In de ochtend neemt Hans Stegeman je mee in waarom er een hoop moet veranderen in de reële economie, en wat het financieel systeem daarmee te maken heeft. Samen ontdekken we welke mechanismen er nodig zijn om het financieel systeem de maatschappij te laten dienen. In de middag ervaren we wat er misgaat in het huidige financieel systeem middels een serious game. 

Dag 2: Geld en betalingen als publiek goed 

Met Ernst Hobma (economisch onderzoeker Triodos) en gastspreker.

Betalingen vormen het zenuwstelsel van de economie – onzichtbaar wanneer ze werken, onmiddellijk voelbaar wanneer ze haperen. Toch is dit systeem steeds meer in handen van een handvol private spelers gekomen. We onderzoeken hoe betalingssystemen werken, wie er controle over heeft, en welke alternatieven er zijn: van publieke betalingsinfrastructuur tot digitaal centrale bankgeld. Hoe zorgen we dat iedereen veilig en betaalbaar kan deelnemen aan het economisch leven?

In de ochtend bieden diverse sprekers inzicht in hoe betalen werkt en hoe banken geld scheppen door interactieve sessies. In de middag slijpen jullie zelf de messen, door te bedenken waarom en hoe een digitale euro er kan komen. 

Dag 3: Kapitaal mobiliseren voor regeneratie 

Met Ernst Hobma (economisch onderzoeker Triodos) en gastspreker.

Kapitaal stroomt – maar waarheen? We duiken in de vraag waarom zoveel geld circuleert binnen de financiële sector zelf, terwijl de reële economie schreeuwt om investeringen in woningen, natuur, zorg en transitie. We verkennen hoe kapitaalallocatie werkt, welke actoren er actief zijn, en waar kapitaal allemaal naartoe stroomt. We bespreken waarom sommige zaken van waarde toch geen weinig financiering krijgen. Ook verkennen we waarom aandeelhouderswaarde dominant is geworden, en welke alternatieven er zijn: van democratische kapitaalsturing en nieuwe eigendomsmodellen tot regeneratief investeren. Hoe kunnen we geld laten stromen naar wat het leven dient?

Aan het eind van de ochtend gaan we met een concrete casus aan de slag: de Groene Afslag zelf! Lucas Mol neemt je mee in wat de Groene Afslag is, en wat voor organisatie en financieringsvraagstukken daarbij horen. 

In de middag gaan jullie in een Ontwerplab aan de slag met het sturen van kapitaalstromen. Want als we geld maatschappelijk willen sturen, hoe moet dat dan? 

Dag 4: Ecologische risico's en de grenzen van verzekerbaarheid 

Met Ernst Hobma (economisch onderzoeker Triodos), Anna Koolstra (advocacy manager Triodos) en gastspreker.

Traditioneel risicomanagement kijkt achteruit – maar de risico's van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies hebben geen historisch precedent. We onderzoeken hoe ecologische risico's het financiële systeem destabiliseren, waarom sommige risico's onverzekerbaar worden, en wat dit betekent voor gemeenschappen en economieën. We verkennen vooruitkijkende benaderingen en het principe dat vervuilers betalen. Hoe bouwen we financiële veerkracht in een tijd van ecologische onzekerheid?

Dag 5: Integratie en actie – Jouw rol in de financiële transitie 

Met Ruben Jacobs / Christiaan Uittenbosch, Hans Stegeman en Shinta Oosterwaal

We starten met een wandeling in de natuur. Daarna blikken we terug op wat we hebben verkend en verbinden de drie functies van finance tot een samenhangend beeld. We werken aan een concrete praktijkopdracht: hoe vertalen we deze inzichten naar concrete acties om bij te dragen aan een duurzamer, rechtvaardiger en veerkrachtiger financieel systeem. Welke hefbomen heb jij tot je beschikking, als professional, als burger, als belegger? We ondersteunen elkaar in het formuleren van intentie en actie. Een financieel systeem dat al het leven dient, begint hier.

DOCENTEN

SHINTA OOSTERWAAL

Shinta Oosterwaal is econoom en hoofddocent aan De School van De Groene Afslag. Ze ziet economie als een levend maatschappelijk weefwerk, met patronen die niet alleen systemen, maar ook mensen vormen. In haar onderwijs en onderzoek nodigt ze uit om die patronen te herzien en de mythe van normaal te doorbreken, zowel in collectieve systeemstructuren als in ons innerlijke wereld. Met traditionele en vernieuwende economische perspectieven, systeemdenken en moreel kompas verkent ze hoe waarden als wederkerigheid, rechtvaardigheid, vrijheid en samenleven richting kunnen geven aan een economie met relevantie in de tijd waarin we leven.

HANS STEGEMAN

Hans Stegeman is hoofdeconoom bij Triodos Bank. Hij is verantwoordelijk voor economisch en duurzaamheidsonderzoek van Triodos bank, evenals de impactstrategie. De rode draad in alles wat hij doet is het besef dat ons economisch systeem fundamenteel moet veranderen en dat de financiële sector daarin een cruciale rol speelt. Hij is gepromoveerd econoom, en voordat hij bij Triodos in dienst trad, werkte hij bij de Rabobank, het CPB (Centraal Planbureau) en vakbond FNV. Hij schrijft columns voor diverse media, waaronder het Financieele Dagblad en Vrij Nederland en onderhoudt zijn eigen blog.

ERNST HOBMA

Ernst Hobma is economisch onderzoeker bij Triodos Bank en werkt vanuit deze rol aan de visie van de bank op het financieel systeem. Hij is als PhD-kandidaat verbonden aan de Erasmus Universiteit, waar hij onderzoek doet naar de rol van bankleningen in verduurzaming. Hij woont in Utrecht en doet graag duursport.

ANNA KOOLSTRA

Anna Koolstra is Advocacy Manager bij Triodos Bank. In die rol werkt ze aan verandering naar een duurzaam, rechtvaardig financieel systeem. Eerder werkte zij voor Buitenlandse Zaken binnen de Europese instituties en bij het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening aan betaalbaar wonen. Zij bekijkt maatschappelijke vraagstukken als samenhangende systemen waarin beleid, economie en sociale structuren elkaar beïnvloeden.