Bouwen anders doen

Bouwen Anders Doen

Over grond, gemeenschap en de kunst van samenleven

De bouwsector is verantwoordelijk voor zo'n 40% van alle CO₂-uitstoot en een woningmarkt die steeds meer mensen buitensluit. Bouwen zoals we het kennen is letterlijk onhoudbaar. Tegelijk is de gebouwde omgeving een spiegel van hoe we samenleven: speculatief vastgoed vertelt een ander verhaal dan een wooncoöperatie, beton spreekt een andere taal dan hout. In dit vijfdaagse programma onderzoeken we hoe de bouwsector zo gevormd is, welke alternatieven al wortel schieten; van biobased materialen en regeneratief bouwen tot collectief opdrachtgeverschap en grond als commons. En hoe jij, vanuit jouw positie, kunt bijdragen aan een gebouwde omgeving die het leven dient in plaats van uitput.

Wat levert het op

Grip op een sector die aan ferme verandering onderhevig is. Je begrijpt hoe grond, geld en materialen samenhangen en waar de hefbomen liggen voor verandering. Je leert van pioniers die bewijzen dat het anders kan: circulair, betaalbaar en gemeenschappelijk. Je gaat naar huis met concrete voorbeelden, bruikbare modellen en een netwerk van mensen die aan dezelfde vraagstukken willen werken. En misschien wel het belangrijkste: Je ervaart dat de transitie in de bouw niet per se hoeft te wachten op beleid of markt, maar dat de transitie al gaande is en dat jij daar onderdeel van bent.

Voor wie

Dit programma is voor jou als je voelt dat de manier waarop we bouwen en wonen fundamenteel anders moet, maar je nog zoekt naar grip op het systeem en naar concrete handelingsperspectieven. Jij wil begrijpen waarom grond en woningen steeds meer tot speculatie object zijn geworden. Jij zoekt alternatieven voor een bouwsector die draait op extractie en groei. Jij wil leren van initiatieven die wonen weer als gemeenschapsgoed benaderen. Jij bent benieuwd naar materialen en methodes die de aarde herstellen in plaats van uitputten. Jij wil verbinding maken tussen jouw werk en de bredere transitie naar een regeneratieve economie.

Je bent architect, projectontwikkelaar, vastgoed ondernemer, of anderszins nieuwsgierig, betrokken, en bereid om voorbij de gebaande paden te denken.

Met o.a.

Sanne Oomen is architect en oprichter van Oomen Ontwerpt. Ze specialiseerde zich in transformatie van bestaande gebouwen en bouwde haar eigen half-ondergrondse huis Dutch Mountain in het Goois Natuurreservaat. Sanne ontwikkelde samen met Lucas Mol de nieuwe Groene Afslag. En als initiatiefnemer van BosBuren transformeerde ze twee oude loodsen tot veertien nul-op-de-meter woningen met gedeelde ruimtes. Sanne gelooft dat wat met liefde, aandacht en schoonheid wordt gemaakt het duurzaamst is van allemaal.

Maurits van Hoogevest is vastgoedondernemer en oprichter van Holistic Development. Met Common Woods – een wijk van 56 modulaire houten woningen aan de rand van Amersfoort – daagt hij de spelregels van de bouwsector uit. Waar het gangbare systeem draait om grondspeculatie en snelle winst, kiest Maurits voor plekken met een vlekje, circulair bouwen met hout, en gemeenschappen die al vóór de eerste paal geslagen wordt ontstaan. Negen jaar strijd tegen bureaucratie later bewijst Common Woods dat het anders kan: regeneratief, betaalbaar en kopieerbaar.

Het programma

Dag 1 — Het systeem: hoe de bouwsector zo geworden is

We beginnen bij de wortels. Hoe werd grond handelswaar? Welke economische logica stuurt de bouwsector aan? Wat zijn de mechanismen die extractie lonend maken en regeneratie bemoeilijken? We verkennen de samenhang tussen vastgoedspeculatie, financialisering en de wooncrisis.

Dag 2 — De materialiteit: van extractie naar regeneratie

Beton, staal, glas – de materialen waarmee we bouwen spreken de taal van de industriële economie. We verdiepen ons in biobased en regeneratief bouwen: hout, hennep, stro, mycelium, leem. Materialen die koolstof opslaan, lokaal beschikbaar zijn, en aan het einde van hun leven terug kunnen naar de aarde. Maurits van Hoogevest deelt hoe hij met Common Woods de houtbouwketen heeft opgebouwd en waarom modulair bouwen de toekomst betaalbaar maakt.

Dag 3 — Het eigendom: van speculatie naar commons

Wie bezit de grond? Wie bepaalt wat er gebouwd wordt en voor wie? We verkennen alternatieve eigendomsmodellen: Community Land Trusts, wooncoöperaties, erfpachtconstructies, collectief particulier opdrachtgeverschap. Hoe kunnen we grond en gebouwen weer als gemeenschapsgoed – als commons – organiseren?

Dag 4 — De praktijk: bedrijfsbezoek

We bezoeken een van de projecten van onze docenten en ervaren hoe transformatie, circulariteit, houtbouw en gemeenschappelijk wonen samenkomen in de praktijk. We spreken met initiatiefnemers en bewoners, en onderzoeken welke lessen overdraagbaar zijn naar andere contexten.

Dag 5 — Integratie: jouw positie in de transitie

Wat heb je geleerd? Hoe verhouden de inzichten zich tot jouw eigen werk en leven? We werken aan een persoonlijk transitieplan en sluiten af met een rituele afsluiting.